Miçiqan Universitetinin tədqiqatçılarının rəhbərlik etdiyi genetiklər və onların həmkarları bir milyondan çox insanın DNT-sini analiz ediblər. Çalışma zamanı onlar birbaşa xarakter cizgilərini formalaşdıran və insanların davranışına təsir edən 1200-dən çox genetik variant aşkar ediblər.

Qaziler.az xəbər berir ki, tədqiqat “Nature” jurnalında dərc olunub.

Tədqiqatın müəllifləri şəxsiyyətin "böyük beşlik" adlandırılan xüsusiyyətlərinə diqqət yetiriblər: ekstraversiya (ünsiyyətcillik), xoşxasiyyətlilik, vicdanlılıq (məsuliyyətlilik), neyrotizm (həssaslıq/həyəcanlılıq) və təcrübəyə açıqlıq.

Alimlər müəyyən ediblər ki, geniş yayılmış genetik variantlarla izah edilən irsilik populyasiya məlumatlarında "böyük beşlik" cizgiləri üçün 4,8%-dən 9,3%-ə qədər, daha etibarlı ölçmə alətlərindən istifadə edildikdə isə 9,3%-dən 13,3%-ə qədər təşkil edir. Bununla yanaşı, genlərin təsiri coğrafiyadan, yaşdan və test üsulundan asılı olmayaraq sabit qalır.

İşin unikallığı ailədaxili məlumatların təhlilindədir. Təhsil səviyyəsi və ya gəlir kimi sosial xüsusiyyətlərdən fərqli olaraq, müəyyən xarakter cizgilərinə genetik meyllilik ümumi ev mühiti tərəfindən demək olar ki, təhrif olunmur. Valideynlərdən miras qalan genlərin birbaşa təsiri 95%-dən çox olub.

Təhlil həmçinin şəxsiyyətin genetikası ilə insanın həyat yolu arasında gözlənilməz əlaqələri üzə çıxarıb. Məsələn, vicdanlılığın zərərli vərdişlərdən imtina, idmanla məşğul olmaq və sağlam qocalma ilə bağlı olduğu məlum olub, neyrotizm isə psixi pozuntuların inkişaf riskini artırır. Eyni zamanda, tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, insanlar təhsil süzgəcindən (təhsil səviyyəsi, sosial status və intellekt) fərqli olaraq, xarakterlərin oxşarlığı əsasında həyat yoldaşı seçmirlər.

QAZİLER.AZ